KARİYERİNE FARE ZEHİRİ OLARAK BAŞLAYAN İLAÇ: WARFARİN

1920’li yıllarda, Amerika bozkırlarında yaşayan çiftçiler esrarengiz bir olayla karşılaştılar: Sığır sürüleri anlam veremedikleri bir nedenden dolayı yaşamını yitirmekteydi. Olay mahalline gelen iki veteriner, sığırların iç kanamadan dolayı öldüklerini saptadılar. Bölgenin nemli iklim koşullarını ve sığırların besinlerini de göz önünde bulunduran veterinerler, sürünün otlandıkları küflü tatlı su yoncası samanının (Melilotus officinalis) sığırlarda hemorajik vakalara sebep olduğunu düşündüler ve bir miktar numune alarak yörenin ünlü Biyokimyacısı Bay Karl Link’e başvurdular. Bay Link, çalışmaları sonucu küflü samanda, doğal bir madde olan kumarinin oksitlenerek oluşan dikumarol maddesini keşfetti. Çalışma, 1941’de dikumarol için patent alan Wisconsin Mezunları Araştırma Vakfı (WARF) tarafından finanse edildi. Fareler üzerinde deneyler yapan Link, bileşiğin rodentisit amacıyla kullanabileceğini düşündü ve WARFARİN adıyla 1948’de bir Fare Zehiri olarak başarılı bir şekilde pazarlandı.1951’de bir ABD Ordusu üyesi, rodentisit içinde birden fazla dozda varfarin ile intihara teşebbüs etti. Acile kaldırılan bu askerin yüksek doz kullanmasına rağmen hâlâ yaşıyor olması doktorları hayretler içerisinde bıraktı. Daha sonra varfarinin terapötik bir antikoagülan olarak kullanımı üzerine çalışmalar başladı. 1955 yılında ABD başkanı Dwight D. Eisenhower’ın kalp krizi geçirmesi ve tedavide ilk defa varfarin’in kullanılması ilaca olan güveni arttırdı, o günden itibaren doktorlar kan pıhtılaşmasını önlemek için bu bileşiği ilaç olarak kullanmaya başladı.

Derleyen: Ecz. Faruk Ay
KAYNAKÇA: Lim, G. Warfarin: Fare zehirinden klinik kullanıma. Nat Rev Cardiol (2017). https://doi.org/10.1038/nrcardio.2017.172